Deuteronomium 27:14-26
14 Verder moeten de Levitische priesters alle Israëlieten luid en duidelijk het volgende toeroepen: 15 “Vervloekt is eenieder die een godenbeeld maakt en het op een geheime plaats bewaart; in de ogen van de HEER is het een gruwelijk maaksel van mensenhanden.” En heel het volk moet antwoorden: “Amen.” 16 “Vervloekt is eenieder die geen eerbied heeft voor zijn vader en moeder.” Dan antwoordt heel het volk: “Amen.” 17 “Vervloekt is eenieder die de grensstenen van een ander verplaatst.” Dan antwoordt heel het volk: “Amen.” 18 “Vervloekt is eenieder die een blinde de verkeerde richting wijst.” Dan antwoordt heel het volk: “Amen.” 19 “Vervloekt is eenieder die de rechten van vreemdelingen, weduwen en wezen schendt.” Dan antwoordt heel het volk: “Amen.” 20 “Vervloekt is eenieder die het bed van zijn vader schendt door gemeenschap te hebben met een vrouw van zijn vader.” Dan antwoordt heel het volk: “Amen.” 21 “Vervloekt is eenieder die gemeenschap heeft met een dier.” Dan antwoordt heel het volk: “Amen.” 22 “Vervloekt is eenieder die gemeenschap heeft met zijn zus of zijn halfzus.” Dan antwoordt heel het volk: “Amen.” 23 “Vervloekt is eenieder die gemeenschap heeft met zijn schoonmoeder.” Dan antwoordt heel het volk: “Amen.” 24 “Vervloekt is eenieder die in het geheim een ander vermoordt.” Dan antwoordt heel het volk: “Amen.” 25 “Vervloekt is eenieder die zich laat betalen om een onschuldige te vermoorden.” Dan antwoordt heel het volk: “Amen.” 26 “Vervloekt is eenieder die zich niet houdt aan de bepalingen van deze wet.” Dan antwoordt heel het volk: “Amen.”’ (NBV21)
Iemand is onschuldig tot de rechter het tegendeel acht bewezen en een vonnis velt. Maar je bent zelf de eerste die weet of je een fout hebt begaan, zeker als het een misdrijf is. En in een ideale samenleving weet je wat je straf is, je bent vervloekt, je hoort er niet meer bij, je hebt je onttrokken aan de richtlijnen voor een menselijke samenleving. Nu niet denken dat zijn van die abstracte vage omschrijvingen. Het volk roept elkaar heel concreet de mogelijke overtredingen toe. Als je je daar niet aan houdt dan hoor je er niet meer bij. Je hebt immers zelf meegeroepen dus je wist waar je mee bezig was.
Wij zijn gewend schuld en boete als een individuele zaak te beschouwen. Er heeft iemand schuld aan iets en die moet boeten. Boeten is dan niet alleen straf ondergaan maar ook de verbroken relatie met de ander herstellen zoals visnetten die in zee beschadigd werden door het netten boeten hersteld moeten worden. In dit gedeelte uit de Bijbel gaat het over de relatie met God die wordt aangegaan. Ook God is vervloekt als God zich niet aan die regels houdt en willekeurig de regels van het verbond toepast op zijn verbodspartners.
Dat betekent dat je nooit kan zwijgen als een volk, welk volk dan ook zicht hieraan bezondigd. Als een volk gaat moorden en doodslaan onder het motto zicht te verdedigen maar ondertussen meer onschuldigen dood dan mensen die hen kwaad hebben gedaan dan moet er gesproken worden. Want wie zwijgt stemt toe. We weten dat als mensen het verbond met God verbreken God zich terugtrekt. Dat gebeurt dus ook als we zwijgen. Als de oogste wordt verbrand en de mensen daarbij zoals in Vietnam gebeurde dan moet er gesproken en geprotesteerd worden. Als er geen voedsel naar Gaza mag en alles wordt gebombardeerd zonder relatie met het kwaad dat werd gedaan dan zijn we vervloekt als we ons daar niet tegen uitspreken. Gelukkig dat wij in dit land het kwade nog mogen noemen, ook vandaag weer.